ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΒΟΥΣΙΩΤΗΣ

 

Βρίσκεται στην έξοδο του χωριού προς τον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο και του ασφαλτοστρωμένου δρόμου προς Κρούστα. Πήρε το όνομα από την κοντινή βρύση (Καβούσι) που βρίσκεται δεξιά της γέφυρας κάτω από τα πλατάνια. Αγιογραφημένος ναός (13ου-14ου αιώνα),από δυο διαφορετικούς αγιογράφους,ο ένας εκ των οποίων έχει αφήσει παραστάσεις ψηλής τέχνης.

Το σπουδαιότερο αυτό θρησκευτικό μνημείο έχει υποστεί μεγάλες φθορές απο την υγρασία και την ίδρωση από τις ρηγματώσεις.

Εξωτερικά,αριστερά της εισόδου,είναι εντοιχισμένος ο κεραμοσκέπαστος  τάφος του Παπα Πόθου.

 

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΚΑΒΟΥΣΙΩΤΗΣ

 

 

Στο μικρό καμαροσκέπαστο μονόχωρο ναΐσκο του Αγίου Γεωργίου του Καβουσιώτη ο τοιχογραφικός διάκοσμος έχει εκτελεσθεί από δύο ζωγράφους με ανόμοιες τεχνοτροπικές παραδόσεις.Ωστόσο η διάταξη των εικονογραφικών θεμάτων ακολουθεί το καθιερωμένο  για τους μονόχωρους ναίσκους της Κρήτης σύστημα.

Ο αυστηρός Παντοκράτορας,οι Συλλειτουργούντες ιεράρχες με τους δύο διακόνους και το Άγιο Μανδήλιο ανάμεσα στις δύο μορφές του Ευαγγελισμού, κοσμούν την κόγχη και τον ανατολικό τοίχο του ιερού,ενώ στην καμάρα διατάσσεται η πολυπρόσωπη σύνθεση της ανάληψης ,που την ορίζουν απο το δυτικό μέρος ,όπως και στο κεντρικό κλίτος της Κεράς,οι ολόσωμοι προφήτες Δαβίδ και Σολομών.

Ολόσομες μορφές ιεραρχών των Αγίων σε στάσεις αυστηρά μετωπικές κοσμούν τους πλάγιους τοίχους του Βήματος και μέσα σε κύκλους στηθάρα Αγίων ανδρών και γυναικών αναπτύσσονται σε ζώνες πιο κάτω.

Η διακόσμηση αυτή που κλείνει με τις μορφές των προφητών στην ενισχυτική ζώνη και την παναγία στη βόρεια παραστάδα, αποτελεί  μια ενιαία τεχνοτροπικά ομάδα,εκτελεσμένη σε ανάλογη με το κεντρικό κλίτος της Κεράς μνημειακή αντίληψη.

Οι πιο πλατιά πλασμένες όμως επιοφάνειες με λεπτές διαβαθμίσεις και οι πράσινες σκιές, προσδίδουν περισσότερη ζωντάνια στις μορφές,που μπορούν  να χρονολογηθούν στη στροφή του 13ου προς το 14ο αιώνα.

Εντονότερη διάθεση ρεαλιστικής απεικόνισης των Ευαγγελικών σκηνών Γέννησης,Υπαπαντής,Λαζάρου και Ανάστασης στο δυτικό τμήμα της καμάρας και του βίου του Αγίου Γεωργίου σε ζώνη πιο χαμηλά που συνεχίζεται και στο δυτικό τοίχο,δείχνει ο ζωγράφος που τοιχογράφησε το ναό.

Ο Αρχάγγελος φύλακας της πόρτας εισόδου εντυπωσιάζει με τη ζωντανή κορμοστασιά του,όπως και ο έφιππος Άγιος Γεώργιος στο νότιο τοίχο. Η τάση για την απόδοση του χώρου στις συνθέσεις,η κίνηση και αντικίνηση στις μορφές και τις ομάδες καθώς και η έξαρση του όγκου στα σώματα σχετίζονται με τα ανανεωτικά κινήματα της τέχνης που επικρατούν και στην Κρήτη από τις αρχές του 14ου αιώνα,η τραχύτητα όμως των μορφών με τις μεγάλες φωτεινές επιφάνειες,οι λεπτές διαβαθμίσεις των τόνων των φωτεινών χρωμάτων και η συνοπτική εκτέλεση φανερώνουν τη λαϊκότερη προέλευση του ζωγράφου.

 

του Μανώλη Μπορμπουδάκη

Εφόρου Βυζαντινών Αρχαιοτήτων

Από το Βιβλίο Παναγία Κερά

" Βυζαντινές Τοιχογραφίες στην Κριτσά"