ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ

 

 

 

Περιβάλλεται από το νεκροταφείο της Κριτσάς μετά την εγκατάλειψη της συνήθειας να γίνεται ο ενταφιασμός τον περίβολο της εκκλησίας της κάθε συνοικίας.

Η αγιογράφηση του ναού μας παραπέμπει στο 1370.

Από το σύνολο των αγιογραφιών ορισμένες είναι υψηλής αισθητικής τέχνης ( Άγιος Αντώνιος,Ευαγγελισμός,Αγιος Ονούφριος), ενώ στο δυτικό τοίχο εντυπωσιάζει η απόδοση σκηνών της κολάσεως.

Παλαιότερα έχει γίνει διάνοιξη παραθύρου στην αγιογραφημένη επιφάνεια του βορείου τοίχου.

Οι σπουδαιότερες αγιογραφίες τον θέλουν εφάμιλλο και ίσως σπουδαιότερο από την Παναγία  την Κερά.

Ο ναός κινδυνεύει άμεσα από έντονη ρηγμάτωση κατά μήκος της σκεπής και του κοίλου του ιερού βήματος.

 

The cemetery church of Agios Ioannis Prodromos with frescoes dated 1370, Kritsa

The cemetery church of Agios Ioannis Prodromos with frescoes dated 1370, Kritsa

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΑΓΙΟΣ  ΙΩΑΝΝΗΣ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟΥ

από τον Μανώλη Μπορμπουδάκη

Εφορο Βυζαντινών Αρχαιοτήτων

 

 


Σε πρόσφατες στερεωτικές εργασίες αποκαλύφθηκε τοιχογραφικός διάκοσμος στο ναΐσκο του Αγίου  Ιωάννη Νεκροταφείου, που κατά την κτητορική επιγραφή  πραγματοποιήθηκε το 1370 μ.χ με τη συνδρομή  του Ιωάννη Σκορδίλη,στη ρεαλιστική  τεχνοτροπία της εποχής  από λαϊκό ζωγράφο.

Όπως σε όλους τους καμαροσκέπαστους ναΐσκους  που δεν έχουν τρούλο ,ο Παντοκράτορας Χριστός είναι στο τεταρτοσφαίριο  της κόγχης, ,στο ναΐσκο  όμως του Αγίου Ιωάννη παριστάνεται ανάμεσα  στην Παναγία  και τον Πρόδρομο που δέονται (Δέηση ή Τρίμορφο).

Η ενδιαφέρουσα παράσταση της Φιλοξενίας των Αγγέλων ,που συμβολίζει την Αγία Τριάδα, έχει τοποθετηθεί  στον ανατολικό τοίχο με τον Ευαγγελισμό  της Παναγίας πιο χαμηλά ,ενώ τον κύλινδρο της κόγχης  κοσμούν οι Ιεράρχες που συλλειτουργούν με τους διακόνους Στέφανο  και Ρωμανό  στις δύο πλευρές.

Από τον Ευαγγελικό κύκλο έχουν αποκαλυφθεί στην καμάρα  η Γέννηση του Χριστού και η Πεντηκοστή  στην βόρεια πλευρά και η Σταύρωση ,ε τον επιτάφιο θρήνο στη  νότια.

Η ενδιαφέρουσα μορφή του Αγίου Ονουφρίου με το περίζωμα από πράσινα φύλλα ,τη γενειάδα που φθάνει ως τις κνήμες και τα σταυρωμένα χέρια μπροστά στο στήθος  , ξεχωρίζει ανάμεσα  στους ολόσωμους Αγίους των πλάγιων τοίχων.

Πιο ψηλά στη βάση της καμάρας  ο Ευαγγελισμός του Ζαχαρία ,η Γέννηση του Προδρόμου ,η Σφαγή των νηπίων και το Κήρυγμα  του Ιωάννη του Προδρόμου στον οποίο είναι αφιερωμένος ο ναός.

Με  εκπληκτική ακόμη φαντασία αναπαριστά ο ζωγράφος  σκηνές της κόλασης  στο δυτικό τοίχο. η ποικιλία των ποινών ίσως σχετίζεται και με την αγαθή του πρόθεση να νουθετήσει τους πιστούς, κολάζοντας τα πιο επίφοβα πάθη των πιο ανάξιων


αμαρτωλών.

 

Η εκκλησία του νεκροταφείου του Αγίου Ιωάννη του Πρόδρομου με τοιχογραφίες που χρονολογούνται από το 1370 στην Κριτσά